نشریه نگارخانه ( شماره اردیبهشت ماه ١٣٨٨ ) ویژه نامه نگارخانه شیث به مناسبت هفته معلم
مقدمه
این بنده حقیر که از نعمت علم و ذکاوت چندانی برخوردار نیستم هرچه در
احوالات خود اندیشیدم تا بتوانم مطلبی درباره مقام معلم به رشته تحریر در آورم خود
را ناتوان تر از آن دیدم . صرفاٌ ارادتم را به شمع دانائی ( معلم ) به وسعت هستی و
زیبایی عشق تعبیر می کنم که تمام وجودم مدیون اوست . تعلیم و تعلم از شئون الهی است
و خداوند، این موهبت را به پیامبران و اولیای پاک خویش ارزانی کرده است تا مسیر
هدایت را به بشر بیاموزند و چنین شد که تعلیم و تعلم به صورت سنت حسنه آفرینش درآمد.
انسان نیز با پذیرش این مسئولیت، نام خویش را در این گروه و در قالب واژه مقدس «معلم»
ثبت کرده است. معلم ، ایمان را بر لوح جان و ضمیرهای پاک حک می کند و ندای فطرت را
به گوش همه می رساند. همچنین سیاهی جهل را از دل ها می زداید و زلال دانایی را در
روان بشر جاری می سازد. دغدغه معلم همیشه این است که حیات بشر، بر مدار ارزش ها و
کرامت انسانی بچرخد و شناخت خدا و مکتب و دین، همت اساسی آدمی باشد و هیچ بیگانه ای
را مجال تجاوز به فرهنگ ارزشی دین و میهن فراهم نیاید. گروه هنری شیث قصد دارد در
آینده ای نزدیک از مقام و منزلت معلمان عزیز تجلیل به عمل آورد که در این راستا در
حال برنامه ریزی و فراهم آوردن امکانات لازم
است تا بتواند از تنی چند از این
معلمان ارزشی و خدمت گذار عرصه هنر قدردانی کند ، از خداوند تبارک و تعالی می
خواهیم تا در این امر مهم ما را یاری فرماید .
شیث یحیایی
--------------------------------------------------------------------------------------------
بررسی علل ضعف آموزش هنر در آموزش و پرورش
اگر هنر از لحاظ ارزش جايگاه خود را در آموزش و پرورش پيدا كند مي تواند پرورش
دهنده افكار، انديشه ها و استعداد ها باشد . هنر پر از ايده هاي مختلف براي خوب
زندگي كردن است و آن با زندگي عجين و آميخته شده است . هنر فقط در خوشنويسي و نقاشي
خلاصه نمي شود و اين كم لطفي مولفان كتاب هنر دوره راهنمائي بوده كه آنرا فقط با
خوشنويسي و نقاشي و طراحي براي دانش آموزان تعريف كرده است . هنر يعني زندگي و
زندگي بدون هنر ارزشي ندارد هنر يعني زيبائي و اگر ما زيبائي را با زندگي آميخته
كنيم يعني خوب زندگي كردن و لذت بردن از زيبائيها است اهداف عمده آموزش و پرورش هم
آموزش زندگي اجتماعي و آماده كردن آنها براي جامعه است . اين موضوع حتي از ديد
باستان شناسان نيز غافل نبوده و يك باستانشناس وقتي مي خواهد افكار و ايده هاي مردم
يك دوره تاريخي را بررسي كنند از باب بررسي هنر آن مردم لوازم زندگي آنان نقاشي هاي
ديواري و كوزه ها و .. به اهداف اكتشافي خود نايل مي شود. عدم وجود اطلاعات كافي در
باره لزوم وجود هنر در مدارس ، در بين مردم از عمده عواملي است كه حتي شعر سعدي (
هنر نزد ايرانيان است و بس ) را نيز زير سوال برده و دبيران هنر را نيز با مشكلات
زيادي روبرو كرده است .عده اي زنگ هنر را كلاس جبراني براي دروس ديگر و عدهاي هم
آنرا وقت گذراني براي سپري كردن زنگ هنر تصور مي كنند و اين مسئله به نظر من از
عوامل مختلفي سرچشمه مي گيرند كه ما در ذيل به برخي از آنها اشاره مي كنيم .
1- كمبود نيرو هاي تخصصي در رشته هنر در مناطق آموزش و پرورش .
2- عدم وجود اطلاعات كافي در مورد لزوم تدريس هنر در مدارس .
3- بي محتوائي كتاب هنر در دوره راهنمائي و مطابق نبودن آن با معيارهاي جديد
آموزشي.
4- ناتواني برخي از دبيران هنر از لحاظ استعداد تخصصي در رشته هاي مختلف
هنري .
5- بي توجهي به هنر در دوره ابتدائي و عدم استفاده از دبيران تخصصي دراين دوره .
6- پايين بودن سطح آموزشي دوره دوساله تربيت معلم براي دبيران هنر .
7- عدم وجود دوره هاي آموزشي ضمن خدمت براي بالا بردن تجربه هاي عملي دبيران هنر.
8- و .... از جمله مسائلي هستند كه دانش آموزان را نيز از رشد صحيح تربيتي
و كشف استعداد ها عملاً كنار گذاشته و مدارس را از لحاظ تنوع آموزشي به بن بست
رسانده است و شور و شوق و انگيزه درس خواندن را نيز از آنان صلب كرده است اگر هنر
معنا و مفهوم و جايگاه خود را در آموزش و پرورش پيدا كند مي تواند فضاي آموزشي
مدرسه را دگرگون كرده و به آن ارزش خاصي ببخشد .
----------------------------------------------------------------------------
پرویز اسفندیاری مهر
تولد 1329 کرمانشاه لیسانس نقاشی از مجتمع دانشگاهی هنر با 30 سال سابقه آموزش هنر
در آموزش و پرورش و کلاسهای آزاد نقاشی برگزیده دو دوره جشنواره هنرهای تجسمی
معلمین ایران و دریافت تندیس و لوح جشنواره و سفر حج عمره از طرف رئیس جمهور محترم
وقت جناب آقای خاتمی برگزیده در جشنواره بزرگ فاطمی و سومین جشنواره امام رضا ( ع )
از اساتید باید همیشه یاد کرد ، خدا رحمت کند مرحوم استاد ورزنده معلم
بنده در دوران دبیرستان که با ایشان جرقه های عشق به نقاشی زده شد و بعد هم استاد
حسین تابعی و در دانشگاه استاد محمد ابراهیم جعفری ، استاد مهدی حسینی ، مرحوم
استاد روحبخش و مرحوم استاد موسوی و استاد دکتر جواد حمیدی که همراه آموزش نقاشی از
هر یک چیزی آموختم مثل وقار ، متانت ، مهربانی ، رفاقت ، دلسوزی و جدیت در آموزش
شاگردان ، جسارت در کار و رویهم رفته هنر معلمی را آموختم و قدردان تمام کسانی هستم
که چیزی به من آموختند . اما هنر جویان همه خوبند و با عشق می آیند ولی معلمی می
خواهند که عاشق کشی نکند ، دستان مهربان معلمی را می خواهند که آنها را دستگیری کند
و استادی می خواهند که هنر معلمی بداند . ولی آینده ی هنر ایران تنها در دست استاد
و هنر جو نیست یک حرکت برنامه ریزی شده جهانی است و برای این حرکت هدفمند مردان
عالم و سرمایه گذاری صحیح و عزم ملی می خواهد . کشوری به اوج شکوفایی و پیشرفت می
رسد که روی ابعاد مختلف هنر سرمایه گذاری کرده باشد . در پایان برای تمام کسانیکه
در جهت آموزش هنر تلاش می کنند آرزوی موفقیت می کنم .
--------------------------------------------------------------------------------------------
در ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی و شهادت استاد مرتضی مطهری در روز 12
اردیبهشت ماه سال 1358 توسط گروه فرقان، این روز به عنوان روز معلم گرامی داشته می
شود زیرا استاد مطهری در روشنگری اقشار با سواد به ویژه قشر فرهنگی جامعه قدم های
اساسی برداشته بود و آثار عمیق شهید در احیای فکر دینی اصیل و بی پیرایه و منطبق با
نیاز روز جامعه در حال گذار ما بسیار مؤثر بوده است. معلم در کلام استاد مطهري:
معلم بايد نيروي فکري متعلم را پرورش دهد و او را به سوي استقلال رهنمون شود. بايد
قوه ابتکار او را زنده کند؛ يعني در واقع، کار معلم آتش گيره دادن است. فرق است
ميان تنوري که شما بخواهيد آتش از بيرون بياوريد و در آن بريزيد تا آن را داغ کنيد
و تنوري که در آن هيزم و چوب جمع است و شما فقط آتش گيره از خارج مي آوريد و آن قدر
زير اين چوب ها و هيزم ها قرار مي دهيد که اينها کم کم مشتعل شود.
معلمی هنر است نویسنده : معصومه حسنپور توچاهی -
کارشناس علوم تربیتی
بهترین روش شکوفایی استعدادهای شاگردان، تحریک احساس و عاطفه ی آنهاست. شاگردان
چون غنچههای گل هستند که ضربه به عواطف و احساسات آنها باعث خشکاندن این غنچهها
میشود و این گناهی بسیار بزرگ است. پرنده برای رسیدن به بلندای مقصودش «بال»
میخواهد و معلم «حال». معلمی میتواند مشوق یادگیری باشد که خودش مشتاق یادگیری
است. تدریس تلاشی است برای تغییر یافتن و تغییر دادن. معلمی میتواند تغییر دهد که
خودش بخواهد، بکوشد و بتواند تغییر یابد. تدریس موثر و فعال، خود معلم و محصلان را
شاد و امیدوار میکند. آموزگار باید چشم خود را به داشتههای دانشآموز بدوزد نه به
نداشتهها. همه به محرک نیاز دارند و تشویق نوعی محرک است. اگر دانشآموز درس را
خوب بفهمد یعنی از آن درس و کلاس راضی است. در وجود دانشآموزان ضعیف خوبیها را
بجوییم و تقویت کنیم و مثبت فکر کنیم. چشم بچهها به رفتار ما و گوش آنها به گفتار
ماست. با روش تدریس دیروز نمیشود دانشآموز امروز و فردا را آموزش داد. برای
راهیابی به ذهن بچهها ابتدا باید به دل آنها راه پیدا کنیم. معلم باید به
دانشآموزان کمک کند تا خود را بهتر بشناسند و برای خود ارزش قائل شوند تا با وجود
تجارب منفی گذشته درباره ی خود و تواناییهایشان تجدید نظر کنند. به آنها فرصت دهد
تا با یادگیری بهتر شاهد رشد و پیشرفت ذاتی شان باشند. معلم باید به دانشآموزان
کمک کند تا خود را بهتر بشناسند و برای خود ارزش قائل شوند تا با وجود تجارب منفی
گذشته درباره ی خود و تواناییهایشان تجدید نظر کنند. به آنها فرصت دهد تا با
یادگیری بهتر شاهد رشد و پیشرفت ذاتی شان باشید. معلم میتواند بنا به موقعیت،
مطالب و مباحث غیردرسی، علمی، تربیتی، ورزشی و اجتماعی را که در عین حال برای
دانشآموزان خوشایند بوده و جنبه ی کاربردی داشته باشد، ارائه کند؛ مثل نحوه ی
مطالعه کردن و یا برقراری رابطه با دیگران. جهت تدریس دروس علمی قبل از شروع درس
مواد لازم را تهیه و امتحان کنید و لوازم را در جعبه یا سینی بچیند و دانشآموزان
را در توزیع وسائل و... شرکت دهد. همچنین از مدل و ماکتهای آموزشی و چارتهای
آموزشی و ارتباط آن با برنامه ی درس استفاده کند. بهتر است معلم برای تنوع جو کلاس
دانشآموزان را به ایستادن و یا انجام حرکات کششی و نرمشی دعوت کند. یکی از
ابتکارات دیگر، استفاده از آیات و احادیث و طرح مسابقه و سوال است. درشتنویسی و یا
ریزنویسی مطالب روی تابلو نیز میتواند در جلب توجه دانشآموزان موثر واقع شود.
اعتماد به نفس و انگیزه ی دانشآموزان را تقویت کند. و آنها را تشویق کند که از خود
سوالاتی مطرح کنند و همه ی آنها را درگیر و مشغول سازد. کمک کند تا تواناییهایشان
را بشناسند. دانشآموزن این ویژگیها را احساس میکنند و به آنها پاسخ میدهند و در
فرآیند تدریس تخصص خود را با تخصص ما ترکیب میکنند . هنگامی که احساس راحتی و
رضایت داشته باشند و صادقانه مورد احترام و توجه باشند و زمانی که به دیدن
قابلیتهای یادگیری تشویق شوند میکوشند تا همه چیز را تجربه کنند. امام علی
علیهالسلام میفرمایند: التجربه فوق العلم: آنچه از علم برتر است تجربه است. معلم
خوب را در تقاطع عشق و عقل جستجو کنید و او میکوشد که به دانشآموزان یکجا هم درس
معاد دهد و هم درس معاش.
معلم میتواند بنا به موقعیت، مطالب و مباحث غیردرسی، علمی، تربیتی، ورزشی و
اجتماعی را که در عین حال برای دانشآموزان خوشـــــایند بوده و جنبه ی کاربردی
داشته باشد، ارائه کند؛ مثل نحوه ی مطالعه کردن و یا برقراری رابطه با دیگران. جهت
تدریس دروس علمی قبل از شروع درس مواد لازم را تهیه و امتحان کند و لوازم را در
جعبه یا سینی بچیند و دانشآموزان را در توزیع وسائل و... شرکت دهد. همچنین از مدل
و ماکتهای آموزشی و چارتهای آموزشی و ارتباط آن با برنامه ی درس استفاده کند.
بهتر است معلم برای تنوع جو کلاس دانشآموزان را به ایستادن و یا انجام حرکات کششی
و نرمشی دعوت کند. یکی از ابتکارات دیگر، استفاده از آیات و احادیث و طرح مسابقه و
سوال است. درشتنویسی و یا ریزنویسی مطالب روی تابلو نیز میتواند در جلب توجه
دانشآموزان موثر واقع شود. اعتماد به نفس و انگیزه ی دانشآموزان را تقویت کند. و
آنها را تشویق کند که از خود سوالاتی مطرح کنند و همه ی آنها را درگیر و مشغول
سازد. کمک کند تا تواناییهایشان را بشناسند. دانشآموزن این ویژگیها را احساس
میکنند و به آنها پاسخ میدهند و در فرآیند تدریس تخصص خود را با تخصص ما ترکیب
میکنند . هنگامی که احساس راحتی و رضایت داشته باشند و صادقانه مورد احترام و توجه
باشند و زمانی که به دیدن قابلیتهای یادگیری تشویق شوند میکوشند تا همه چیز را
تجربه کنند. امام علی علیهالسلام میفرمایند: التجربه فوق العلم: آنچه از علم
برتر است تجربه است. معلم خوب را در تقاطع عشق و عقل جستجو کنید چرا که او میکوشد
تا به دانشآموزان یکجا هم درس معاد دهد و هم درس معاش.
--------------------------------------------------------------------------------------------
برخی از هنرمندان شرکت کننده
در نخستین نمایشگاه فصلی و فروش تعاونی نگارخانه داران کشور
اردیبهشت 88
پرویز معزز
نقاش
متولد 1350
اردبیل
کارشناس ارشد نقاشی ازدانشکده هنر ومعماری
سحر یحیایی
تذهیب و نگارگری
متولد 1359
دانشجوی مدیریت فرهنگی جهاد دانشگاهی
برگزاری چندین نمایشگاه انفرادی و گروهی
آمنه اربابون
نقاش
متولد 1358
کارشناس نقاشی
برگزاری3 نمایشگاه انفرادی و12 نمایشگاه گروهی
فعالیت در زمینه انیمیشن
اکرم افضلی
تولد 1346 تهران
کارشناس نقاشی دانشگاه آزاد تهران واحد مرکز71
کارشناس ارشد تصویر سازی دانشگاه آزاد تهران واحد مرکز74
برگزاری چندین نمایشگاه گروهی و انفرادی
رضا هادی زاده
طراح و نقاش
تولد : 1360 خرم آباد
کاردان هنرهای تجسمی دانشگاه آزاد شبستر
کارشناس هنرهای تجسمی دانشگاه علم و فرهنگ
رتبه سوم کشور در پنجمین جشنواره بسم الله 84
رتبه اول کشور در دومین جشنواره بزرگ تسنیم 86
برگزاری چندین نمایشگاه گروهی و انفرادی
محمد علیزاده بخشایش
نقاشی و نقاشیخط دیجیتال
تولد 1363 بخشایش
کاردان هنرهای تجسمی دانشگاه سوره کرمان
کارشناس هنرهای تجسمی دانشگاه علم و فرهنگ
برگزاری چندین نمایشگاه گروهی و انفرادی
طراحی دهها پوستر ، جلد کتاب ، آرم ، بروشور و ....
